Media społecznościowe sprawiają, że codziennie oglądamy sukcesy, szczęśliwe związki, idealne sylwetki i spektakularne kariery. Z czasem zaczynamy wierzyć, że wszyscy radzą sobie lepiej od nas. Porównywanie się jest naturalnym mechanizmem psychologicznym, ale gdy staje się codziennym nawykiem, potrafi skutecznie odebrać poczucie własnej wartości.

Historia, która zaczyna się niewinnie

Jest późny wieczór. Sięgasz po telefon tylko na chwilę. Po kilku minutach oglądasz zdjęcia z wakacji znajomych, awans koleżanki, sukces przedsiębiorcy i kolejną metamorfozę osoby, której nawet nie znasz. Odkładasz telefon z poczuciem, że Twoje życie jest jakieś … mniejsze.

To uczucie zna wiele osób. Nie wynika z braku ambicji ani lenistwa. Rodzi się z nieustannego porównywania własnej codzienności z wyselekcjonowanymi fragmentami życia innych.

Dlaczego mózg lubi porównania?

Porównywanie jest mechanizmem ewolucyjnym. Dzięki niemu człowiek oceniał swoje miejsce w grupie i zwiększał szanse przetrwania. Problem polega na tym, że współczesny mózg porównuje się nie z kilkunastoma osobami z otoczenia, ale z setkami ludzi każdego dnia. Nigdy wcześniej nie mieliśmy dostępu do tylu wyidealizowanych obrazów rzeczywistości.

Historia z gabinetu

Katarzyna miała dobrą pracę, wspierającego partnera i zdrowe dzieci. Mimo to niemal codziennie czuła, że jest niewystarczająca. Kiedy analizowaliśmy jej tydzień, okazało się, że spędzała ponad dwie godziny dziennie na przeglądaniu mediów społecznościowych. Każdy sukces innych interpretowała jako dowód własnych braków.

Najważniejsza zmiana nie polegała na usunięciu aplikacji. Polegała na zmianie sposobu myślenia o sobie.

Największa pułapka porównań

Porównujemy swoje kulisy z cudzą sceną. Znamy własne lęki, błędy i niepewność, ale u innych widzimy jedynie efekt końcowy. To nierówne zestawienie prowadzi do przekonania, że jesteśmy gorsi, mniej zdolni lub mniej atrakcyjni. Tymczasem każdy człowiek doświadcza porażek, tylko nie każdy je pokazuje.

Jak odbudować poczucie własnej wartości?

Pierwszym krokiem jest zauważenie momentów, w których zaczynasz się porównywać. Drugim – zadanie sobie pytania: „Czy ta osoba jest naprawdę moim punktem odniesienia, czy tylko wywołała we mnie emocje?”. Trzecim jest świadome kierowanie uwagi na własny rozwój zamiast na cudze osiągnięcia.

Poczucie własnej wartości buduje się poprzez doświadczenia zgodne z własnymi wartościami, a nie poprzez wygrywanie wyścigu z innymi.

Ćwiczenie

Przez siedem dni zapisuj jedną rzecz, z której jesteś dumny każdego dnia. Nie musi być spektakularna. Może to być spokojna rozmowa z dzieckiem, ukończenie trudnego zadania lub chwila odpoczynku bez poczucia winy. Po tygodniu przeczytaj całą listę. Zobaczysz, jak wiele wartościowych rzeczy umykało Twojej uwadze.

Co warto zapamiętać?

Nie ma nic złego w inspirowaniu się innymi. Problem zaczyna się wtedy, gdy cudze życie staje się miarą własnej wartości. Najzdrowszym porównaniem jest to z osobą, którą byłeś wczoraj.

Jeżeli coraz częściej masz poczucie, że nigdy nie jesteś wystarczająco dobry, zatrzymaj się. Być może problem nie leży w Tobie, ale w sposobie, w jaki oceniasz siebie. Rozmowa z psychologiem
pomaga odzyskać bardziej życzliwe spojrzenie na własne życie i przestać budować swoją wartość na niekończących się porównaniach.